Trao đổi về Công nghệ Thông tin ở VN

[sontran]

Nhân đọc bài phỏng vấn Nymph có đoạn trao đổi của TuanLe và Nymph, mình muốn mở rộng vấn đề ra một chút :D (thực ra la vì không muốn biến bài pv thành tranh luận và với lại tiếc 30$ :D)
Hiện nay trên thanglongdl này số người đã và đang và muốn học CNTT không ít (nếu không xét đến khả năng là số đông nhất), các bạn hãy cùng tham gia nhé.
Ở bên topic phỏng vấn Nymph, TuanLe và Nymph có phân tích rằng sau 1 thời gian làm việc thì sẽ đi đến 1 ngã rẽ và phải lựa chọn. Nyph thậm chí còn đi xa hơn khi cho rằng có khi phải chuyển nghề :D
Thực ra ở VN mình CNTT phát triển chưa được lâu nên ta cũng sẽ khó có thể nói rằng sẽ bám trụ được nghề hay không. Mình không nghĩ là số người chuyển nghề cao, bởi vì kẹt 1 cái là làm về Software thì mức lương TB có thể xem là Đại Hãn so với phần đông các ngành nghề khác nên sẽ rất khó để vứt bỏ mọi thứ và quay lại từ đầu. Chuyện ngã rẽ là chuyện có ở hầu hết các ngành nghề và sau ngã rẽ, anh nào có khả năng thì sẽ bước lên bậc cao hơn và anh nào kém hơn thì sẽ phải tiếp tục cày. Đó là thực tế cuộc sống mà. Ở Mỹ, mình đã gặp những người 50 tuổi vẫn ngồi coding đấy.
Thú thực mình không hiểu rồi Việt Nam sẽ tiến được đến đâu trong lĩnh vực CNTT này. Nymph có phần đúng khi chỉ ra vấn đề trình độ quản lý và trình độ nhân lực yếu. Nhưng nhìn rộng ra thì không hẳn là như vậy. Ở các công ty hoạt động quy củ như GCS, FPT, TMA, PSV... thì trình độ không thua kém nhiều đâu. Vấn đề nằm ở tầm cao hơn mà chúng ta không thể làm gì được ngoài việc kêu la thôi. Hãy xem Chiến lược lấy CNTT làm ngành mũi nhọn được thực hiện thế nào? Chiến lược đó chỉ thực hiện được 1 phần là ở khâu cho ra trường ngày một nhiều người được gọi là Kỹ sư, chuyên viên Tin Học nhưng số người có khả năng làm việc và kiếm được việc làm đúng nghề chỉ ở khỏang 20% (có thể còn ít hơn). Nhưng ở đầu ra thì sao? Thị trường Bắc Mỹ, một thị trường quan trọng bậc nhất đã gần như xa khỏi tầm tay của chúng ta. Thị trường EU thì chúng ta thậm chí còn chưa có gì để mà có thể mất nữa. Bây giờ hầu hết các công ty VN đều đổ vào xâu xé thị trường Nhật. Mà vấn đề mở rộng thị trường không thể chỉ dựa vào sức của một công ty được. Cần phải có sự hỗ trợ đầu tư nhiều hơn nữa của nhà nuớc.
Bây giờ hãy xem sự hỗ trợ được thực hiện như thế nào: Nhà nước quy định công ty phần mềm sẽ được miễn thuế 4 năm kể từ khi có lãi thế nhưng quy định đó có được thực hiện nghiêm chỉnh không? Thưa không, sau khi đã xin được giấy phép thành lập công ty, bên Phòng thuế tuyên bố, muốn được miễn thuế phải qua bên Sở KHĐT xin giấy chứng nhận ưu đãi, qua Sở KHĐT thì được trả lời: đây là quy định của nhà nước, điều này là hiển nhiên được miễn thuế, không có cấp giấy đó Và kết quả là thế nào thì ai cũng biết rồi đấy.
Một sự hỗ trợ nữa là hãy xem khu phần mềm Quang Trung, 1 khu vực được xây từ lúc mình chưa ra trường và mình đã biết rằng sẽ chẳng có mấy người chịu lò dò đi lên cái nơi xa tít mù khơi như vậy mà làm việc Nhưng nó vẫn được xây xong và giờ thử kiếm xem trên đó có công ty Software nào lớn không? Thưa không. Bởi vì 1 lý do đơn giản là quá xa, đường xá đi lại thì kẹt xe liên miên, xe tải chạy ầm ầm ai mà dám đi! :(
Còn một vấn đề nữa mới phát sinh và nếu không có giải pháp thì sẽ chết hơn 1 nửa số công ty: hầu hết các công ty đều sử dụng phần mềm không có bản quyền hoặc có bản quyền nhưng là bản quyền 1 máy còn tất cả các máy khác thì 0. Hiện nay đang có đợt thanh tra về sử dụng phần mềm trái phép (xem ở đây http://vnexpress.net/Vietnam/Vi-tinh/2004/05/3B9D24B5/ ) Vậy thử hỏi nếu làm gắt gao thì sao? 1 máy của dân IT chắc phải trả 20-30 triệu cho phần mềm, khi đó tiền đâu các công ty vừa và nhỏ chịu nổi. Các công ty lớn có thể trụ nổi nhưng liệu khi đó giá cả cho phía khách hàng có còn đủ rẻ để cạnh tranh với TQ và Ấn Độ không? Việc này sớm hay muộn gì thì cũng sẽ phải xảy ra :(
Các bạn hãy thử chú ý xem. 1 ngày mở quảng cáo báo Tuổi Trẻ chẳng hạn có bao nhiêu là trường tin học chiêu sinh và có được mấy công ty tuyển dụng người làm Tin Học. Mình nghĩ nên chăng phải lên tiếng cảnh báo về việc dư thừa nguồn nhân lực tin học rồi. Ngành IT bây giờ giống như ngành QTKD của 5-6 năm trước. Ai cũng đổ xô đi học nhưng ra trường tha hồ mà thất nghiệp :(
Bài viết này hơi linh tinh, không tập trung bởi vì mình cảm thấy có nhiều bức xúc với tình hình hiện nay quá. Đụng đâu là nói đó :-D

Còn mọi người nghĩ thế nào?

[dragonboy]

Theo cá nhân em, về trình độ CNTT, nước ta không thua các nước khác là mấy. Chúng ta chỉ đang bị một hạn chế lớn là về ngoại ngữ (tiếng Anh). Bằng chứng là người Việt Nam làm việc ở nước ngoài về IT không ít, và nhiều người làm ở những vị trí quan trọng của những công ti lớn trên thế giới (chỉ có điều chúng ta không biết thôi). Cụ thể, theo em biết trên 500 người Việt đang làm ở thung lũng Silicon! (không biết có đúng không nữa).
Đó là làm việc ở nước ngoài, còn tại VN, đúng là có nhiều vướng mắc, như OC đã viết ở trên đây. Vậy đâu là cách giải quyết cho những vướng mắc này? Xét kĩ lại thì hình như mấu chốt là ở bản quyền phần mềm? Nếu giải quyết được vấn đề này, có lẽ VN sẽ kéo được đầu tư của các cty phần mềm thế giới. Vấn đề lại là, làm sao để giải quyết? Dùng phần mềm nguồn mở? Hỗ trợ cho các doanh nghiệp? Nhưng nếu không có một bộ luật nghiêm chỉnh về bản quyền (không chỉ phần mềm) thì không thể nào giảm tình trạng vi phạm bản quyền ở VN. Em cũng chẳng nghĩ ra cách giải quyết gì, chỉ làm rối tin thêm thôi :( . Nếu có luật bản quyền đàng hòang và thực hiện nghiêm khác, chắc đám SV như tụi em (như các anh/chị đã từng) chỉ có chịu chết thôi: chi phí cho 5 năm đại học (học phí, ăn, ở) sẽ chỉ ngang ngửa, thậm chí ít hơn chi phí trang bị 1 máy tính với các phần mềm cần thiết cho việc học (có bản quyền)!

[sontran]

Theo cá nhân em, về trình độ CNTT, nước ta không thua các nước khác là mấy. Chúng ta chỉ đang bị một hạn chế lớn là về ngoại ngữ (tiếng Anh). Bằng chứng là người Việt Nam làm việc ở nước ngoài về IT không ít, và nhiều người làm ở những vị trí quan trọng của những công ti lớn trên thế giới (chỉ có điều chúng ta không biết thôi). Cụ thể, theo em biết trên 500 người Việt đang làm ở thung lũng Silicon! (không biết có đúng không nữa).

Làm thế nào để biết được chúng ta không thua người ta là mấy? Nếu vẫn cứ bám vào niềm tin đó thì rồi chúng ta sẽ còn tự huyễn hợc mình đến bao giờ? Đương nhiên là có những người không thua người ta và thậm chí hơn. Nhưng hãy chia đều ra để lấy trung bình đi. Đứng bao giờ so sánh mà chỉ bốc ở đỉnh ra so sánh. Nếu chúng ta so sánh như vậy thì chúng ta chỉ thua 1 vài nước thôi và trên so với nhiều nước lắm, chúng ta có ông Adré Trương Trọng Thi , gần như được coi là cha đẻ của máy PC. Chúng ta có ông Bùi Tường Phong, người đưa ra thuật toán render 3D nổi tiếng mà các chú Kiến nếu xài 3D Studio sẽ xài là thuật toán PHONG. Chúng ta còn nhiều người nữa nắm các cương vị quan trọng trong các tập đoàn lớn như IBM, HP, CISCO. Thế nhưng hãy lưu ý 1 điều, họ là người gốc Việt , và họ được đào tạo ở nước ngoài luôn. Và đó chỉ là một vài người. So với hàng chục ngàn kỹ sư Tin Học ở VN hiện nay.
Đương nhiên là nếu so sánh thì những người hiện đang đi làm trong ngành CNTT ở VN thì đa số cũng chẳng thua ai. Thê nhưng như đã nói con số đang làm này cũng chiếm tỷ lệ rất thấp. Em đào đâu ra con số 500 người làm ở thung lũng Silicon vậy? Nếu đó là người ở VN qua đó làm anh có thể Guarantee với em là con số đó sai chắc, tuyệt đối không thể nào. Còn nếu là người gôc Việt thì con số đó cũng sai, con số đó sẽ gấp vài chục lần. Em có biết có bao nhiêu người Việt ở San Jose không? Nghe đâu là trên 300.000 đấy. Em có biết là ở nơi đó mà bây giờ vào quán cafe bảo là Kỹ Sư IT thì đừng có mà mơ mấy em bán wán nó liếc cho nửa con mắt :P
Vấn đề bản quyền phần mềm thì thực ra 0 có liên quan gì như em nghĩ đâu. Các công ty khách hàng nó chỉ quan tâm đến việc chi phí thấp và chất lượng sản phẩm. Còn bản quyền thì nó thưởng đưa cho mình các software có license để mình build chương trình trên đó, còn mình sử dụng các phần mềm lậu khác thì có liên qua gì đến nó đâu. Do vậy vấn đề ở đây là: làm sao để các công ty trong nuớc có thể sử dụng phần mềm hợp pháp với giá rẻ (cái này phải có yêu cầu từ cấp nhà nước thì mới giải quyết nổi).

Nhưng nếu không có một bộ luật nghiêm chỉnh về bản quyền (không chỉ phần mềm) thì không thể nào giảm tình trạng vi phạm bản quyền ở VN. Em cũng chẳng nghĩ ra cách giải quyết gì, chỉ làm rối tin thêm thôi


Luật bản quyền VN như chị TràV96 đã nói là có nhưng chúng ta có thực hiện hay không thôi. Chi phí cho các phần mềm SV học thì cũng chẳng có đến cái mức mắc ghê gớm đâu. Chẳng qua là do ở VN đồ chùa quá nhiều nên mọi người thích cài vô tội vạ. Chứ thực ra số lượng phần mềm cần thiết cũng chẳng quá nhiều, và các hãng software lớn luôn có bán Version for Educational với giá rẻ.
Lê Gia Quốc Thống hồi xưa lập trình trên sàn nhà mà vẫn đạt biết bao thành tích. Do vậy không thể đổ thừa hoàn cảnh được. Đương nhiên là anh vẫn khoái xài phần mềm chùa, do có những cái mà nếu bỏ tiền mua thì chẳng bao giờ có tiền mua nổi. Nhưng nếu hoàn cảnh o ép quá thì cũng sẽ có giải pháp thôi. Còn nếu thấy software có license mà giá cả hợp lý là anh mua ngay (Better save than sorry :-D).